Ông biết nếu để thất vọng đè bẹo thì ông thành một người vô ích, vô ích cho cả chủ nợ của ông nữa. Nếu ta biết áp dụng hai câu phương ngôn đó - hơn là ngồi mà cười khẩy - thì ta không còn cần tới cuốn này một chút nào. Không cần phải học ở Harvard mới tìm thấy chân lý ấy.
Sự ấy đúng trong vài trường hợp, nhưng lại rất sai trong nhiều trường hợp khác. Tôi đã sống trên 37 năm ở Nữu ước, vậy mà vẫn chưa có một người nào lại gõ cửa bảo tôi phải để phòng chứng ưu sầu, một chứng do cảm xúc sinh ra mà trong 37 năm qua đã giết người một vạn lần nhiều hơn bệnh đậu! Tôi rất tiếc không nhận được cái may theo học ông Brandwine tại Đại học đường George Washington ở Nữu Ước.
Tôi an phận nhận lấy cái tai hại nhất có thể xảy ra, tức là sự chết. Hôm đó mưa lạnh mà tôi thấy trời rất đẹp. Võ trang! Chiến đấu! Chỉ hai chữ ấy là đủ rồi.
Từ đó ông tiến dần lên đài vinh quang và uy quyền. Tôi nhận dạy giúp buổi tối trong một lớp thanh niên, tìm ra được những nỗi vui mới, làm quen được với được với những người bạn mới. Còn kẻ nào quên mình để giúp đỡ người khác sẽ tìm thấy hạnh phúc.
Không bao giờ tôi được dự những đám hội hè, vui vẻ trẻ trung. Và ông Lincoln lại tìm ông Stanton [33]. Suốt thời gian dịch và trong năm sáu tháng sau nữa, tôi có cảm giác "đãng đãng" đó.
Bà có vẻ trách bạn sao lại sung sướng trước mặt bà. Cả ngàn người như vậy. Sau hơn một giờ kinh hãi, tôi mới bắt đầu suy nghĩ một chút.
Tôi đã trả một giá rất mắc bài học nầy: phải viết những sự kiện đó lên giấy rồi mới phân tích chúng một cách dễ dàng được. Tôi cặm cụi vào những việc nào choán hết tâm trí tôi, đến nỗi tôi không còn thời giờ lo buồn nữa. Chắc bạn chẳng cho là thật? Tôi xin kể một chứng minh.
Hồi tôi 13 tuổi, ba tôi đi theo một xe hơi [37] tới Saint Joe ở Missouri. Có 20 ngàn cách kiếm ăn, các bạn thanh niên biết vậy không?, Không ư! Kìa, bạn coi một trường nọ, hai phần ba nam học sinh chỉ biết lựa có 5 nghề trong số 20. Khi làm giường, rửa chén, thấy rằng cần có công việc khác để cho thân thể và óc không có phút nào nghỉ ngơi mới được.
Đã có lần tôi đem điều này hỏi ông David M. Tôi luyện nó, săn sóc nó, bồi dưỡng nó chứ không làm nó phí sức hoặc bỏ phí nó, như vậy nó sẽ là một cái máy hoàn toàn để tôi sai khiến. Bạn sẽ tự than: "Trời hỡi trời!" Nếu tôi hết được bệnh này thì tôi sẽ sung sướng tuyệt trần, thề không giờ còn lo buồn gì nữa".
Xin nói rõ đó là lời cầu nguyện viết ra bởi Reinhald Niebur, một giáo sư về đạo Thiên Chúa thực hành: "Xin Chúa ban cho tôi một tâm hồn bình tĩnh để cam nhận những tình thế không thể thay đổi được, một lòng can đảm để thay đổi những tình thế có thể thay đổi được và một tinh thần sáng suốt để biết phân biệt tình thế nào thay đổi được, tình thế nào không thể thay đổi được". Còn muốn chết sớm thì tuỳ ý. Vị thương gia kia đầy những chất độc đến nỗi tôi thành thực thương hại ông.