Hãy tưởng tượng giữa tim mình và tim bạn mình có sự trọng tài của Thượng đế là chúa tình yêu. Tuổi thanh xuân là tuổi chưa và không chịu thấy bộ mặt thực của đời sống. Bạn thấy người nam hay bội bạc hơn người nữ.
Có dè đâu cõi lòng bạn trai nào cũng mang nặng bầu tâm sự cần được am hiểu dẫn dắt. Nhục tình xô đẩy họ đến nhục lạc. Con đẻ của tự ái, dấu hiệu của ý thức nhân cách đấy.
Sự hiện diện của người gái nhất là giai nhân thường làm cho người nam ít tinh thần trở nên già hàm. Bạn gái thì ngây thơ mà mà họ thì già mưu mẹo nên họ dùng đủ thứ lời lẽ mía mật để thu tâm. Tôi muốn nói sự chọc ghẹo, trừng giỡn, lả lơi khi gặp bạn gái.
Họ tự nhiên đòi hỏi biết minh bạch những gì có liên can tới họ. Nhưng oái ăm thay khi Nã Phá Luân đặt tin tưởng vào Joséphine, phú trọn trái tim cho nàng, mua mọi vinh quang để lãnh nụ cười khen thưởng của nàng thì nàng đi vụn trộm yêu đương với một thuộc hạ của Nã Phá Luân tên Charles, một tay lỗi lạc đa tình. Rồi luật chia ly nữa.
Thời xưa hay ở thôn quê trong giới ít học, không phải người ta không biết yêu đâu. Cây gõ dù bị kẻ ác bôi trét uế vật thể nào khi cần dùng đem rửa vẫn hữu dụng. Luật bắt chước phổ thông mà Gabriel de Tarde nói về đời sống xã hội, bạn trai áp dụng không ít.
Tôi lại không hồ nghi bạn không đủ ý chí, đủ ý chí để bị ái tình quấn quít như tác giả cuốn Comédie divine bị hình ảnh Béatrice luôn chi phối đầu óc. viết thư tình xong nếu bị mất tình yêu thì buồn sầu tức giận. Tại tài lôi cuốn? Tiền lòa con mắt? Cũng có.
Trong hai giới nam nữ, danh ngôn nầy của nhà nho tôi tưởng được thể hiện ở nam giới hơn. Họ bất kể tình yêu hay có mầm ghen tương, mầm phụ bạc. Họ đâu thấy được người ta thụt lùi lại để lấy trớn.
Những nhà giáo dục nam thanh nên am hiểu giai đoạn khủng hoảng về tâm hồn nầy của bạn trai để hướng dẫn họ giữ lòng băng tuyết. Người ta hay có những lầm lẫn nầy. Đàn lòng của họ có những âm thanh mới.
Ông từ hỏi có phải giáo sư đi du lịch không? Giáo sư vội thưa: không. Nhiều bạn trai khác chân thành mà non kinh nghiệm, đem các điều phẫn uất của mình đối với thượng cấp, đem chương trình mình tính ở tương lai cho họ thông cảm họ liền đem cảm thông cho thượng cấp thế là thượng cấp in trí xấu, thù hại. Họ có lòng vàng, cần cho, lấy cho ngay không quảng cáo vàng thiệt, vàng rồng, vàng thượng thập gì cả.
Rất có thể họ là những người đã từng bán rẽ trái tim, ba chìm bảy nổi trong biển ái, sau cùng những thất bại chua cay do non dại khiến họ tin tưởng sự khôn ngoan của người lớn. Giá trị của bạn sẽ được nhìn nhận ở mực cùng. Trong chương sau tôi sẽ bàn rộng vấn đề nầy.